Chiwa

Historyczna stolica Chorezmu, obecnie znana dzięki ufortyfikowanemu centrum zwanemu Itchan Kala.

chiwa_map.png

Historia

Pierwszą stolicą Chorezmu było miasto nazywane dziś Stary Urgencz (Kunja Urgench), znajdujące się na terytorium Turkmenistanu. Prawdopodobnie założone już w czasach dynastii Achemenidów. Szczyt rozwoju osiągnęło w XI w., gdy było stolicą Imperium Chorezmijskiego. W roku 1218 chyngis-chan, który właśnie podbił Chanat Karakitanów, przysłał karawanę z zamiarem ustanowienia traktatu handlowego, została ona jednak uwięziona ze względu na podejrzenia o szpiegostwo. Następnie przybyli do szacha Chorezmu trzej ambasadorowie, którzy zostali zgoleni lub ścięci, co sprowokowało mongolską inwazję. Najcięższe walki toczyły się o Stary Urgencz, gdzie po upadku miasta doszło do jednej z największych masakr w historii (1,2 mln ofiar). W II poł. XII wieku miasto zostało ponownie zniszczone przez Timura. W roku 1576 rzeka Amu-daria zmieniła swój bieg, omijając odtąd Stary Urgencz, który został ostatecznie porzucony.

Według badań archeologicznych miasto Chiwa istniało przynajmniej od VI w. n. e, choć dowody pisane zaczynają się w X w. W roku 1619 została Chiwa wybrana stolicą Chanatu Chiwy. Chanat Chiwy jako pierwszy znalazł się w obrębie zainteresowań Rosjan, już w I poł. XVIII wieku. W roku 1839 rosyjska ekspedycja została powstrzymana z powodu rekordowo ostrej zimy. Dopiero w roku 1873 Rosjanie przejęli władzę, zachowując jednak pewną autonomię regionu. W latach 1920-1925 funkcjonowała Chorezmijska Ludowa Republika Radziecka. Obecnie głównym ośrodkiem administracyjnym uzbeckiego Chorezmu jest Urgencz, położony 30 km NE od Chiwy.

Z Chorezmu pochodził Muhammed ibn Musa Alchwarizmi (محمد بن موسی خوارزمی, ok. 780-850), twórca dzieł "Księga dodawania i odejmowania wedle rachunku hinduskiego" o arytmetyce z użyciem dziesiętnego systemu liczbowego oraz "O rachunku przez odtwarzanie i przeciwstawianie" (الكتاب المختصر في حساب الجبر والمقابلة) o rozwiązywaniu równań liniowych i kwadratowych.

800px-%D0%A3_%D0%BA%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%8B.jpg

У крепостной стены. "Пусть войдут!" (1871?) — obraz W. Wiereszczagina przedstawiający zdobycie Chiwy przez wojska rosyjskie

Co chcemy zobaczyć?

Itchan Kala

Jest to stare miasto otoczone murami. W jego obrębie znajduje się ok. 50 zabytków historycznych i 250 starych domów. Oryginalna forteca powstała w tym miejscu w X wieku, jednak obecne mury o wysokości 10 m pochodzą z XVII w., a większość zabytków z XVIII-XIX w. Jest to najlepiej zachowany kompleks zabytków w Azji Centralnej. Od roku 1990 wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Itchan Kala - panorama

Panorama Itchan Kala z minaretu Chodża (fot. sgkmuc)

Itchan Kala - brama zachodnia

Itchan Kala - brama zachodnia (fot. Cottius)

Mury Itchan Kala

Mury Itchan Kala (fot. Marcin Krakowiak)

Odległości

chiwa_map3.jpg